ห้องแถวไม้ 2 ชั้น เรียงยาวตลอด 2 ฝั่งทาง คึกคักไปด้วยร้านค้าขายของโบราณที่บอกเล่าเรื่องราวของคนในอดีตได้เป็นอย่างดี เนื่องจากในอดีตเคยเป็นเมืองท่าริมฝั่งแม่น้ำท่าจีนที่เจริญแห่งหนึ่งเลยก็ว่าได้ โดยมีพ่อค้าและผู้คนสัญจรไปมาอย่างคึกคัก รวมทั้งเคยมีธนาคารถึง 7 แห่งมาก่อนด้วย ตลาดไม้โบราณ มีอายุเกินกว่าร้อยปี มีสินค้าโบราณหลากหลายชนิดให้ได้เลือกฃื้อเลือกชิม พร้อมเรียนรู้ไปกับแหล่งรวบรวมเรื่องราวประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ ตลาดสามชุก หรือตลาดโบราณ 100 ปี สถานที่แห่งนี้ ยังคงภาพ และบรรยากาศของตลาดโบราณ รวมถึงกลิ่นอายของวิถีชีวิตความเป็นอยู่แบบดั้งเดิมเอาไว้ได้อย่างลงตัว เหมาะสำหรับเป็นพื้นที่การเรียนรู้ ให้เด็ก และเยาวชน ได้ศึกษาถึงรากเหง้า และการดำเนินชีวิตของชาวบ้าน และชุมชนในเรื่องความพอเพียงได้เป็นอย่างดี

ในสมัยล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 ตลาดสามชุกที่เป็นบ้านเรือนริมน้ำ ตั้งแต่ใต้วัดสามชุกขึ้นมา ก็เลื่อนขึ้นมาปลูกเป็นเรือนแถวต่อ ๆ กัน ที่บ้านสามแพร่งเกิดซอย 2 ซอย 1 ผู้อพยพเข้ามาภายหลังก็เกิด ซอย 3 ซอย 4 ตามลำดับ  เมื่อเกิดอำเภอใหม่ขึ้นทางเหนือ อำเภอนางบวช ซึ่งตั้งอยู่บริเวณวัดบ้านทึงตั้งแต่ปี 2437 ก็ย้ายมาอยู่ที่บ้านสาชุกในปี 2454 และเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอสามชุกในเวลาต่อมา ซึ่งเป็นเมืองท่าแห่งการค้าขายริมแม่น้ำเจริญรุ่งเรืองมากด้วยแม่น้ำท่าจีน เป็นเส้นทางค้าขายจากกรุงเทพฯ ถึงปากน้ำโพมาแต่อดีตในช่วงประมาณปี 2480 - 2510

เมื่อความนิยมในการขนส่งสินค้าเปลี่ยนจากทางเรือเป็นทางถนน เศรษฐกิจของสามชุกก็เกิดการชะงัก และถดถอยมาตามลำดับ กระทั่งมีผู้คิดจะเปลี่ยนแปลงพื้นที่บางส่วนเป็นอาคารพาณิชย์แบบสมัยใหม่ ซึ่งเป็นแรงกระตุ้นให้ชาวชุมชนได้คิดถึงอนาคต และได้ข้อสรุปว่าจะอนุรักษ์วิถีชุมชน และสิ่งปลูกสร้างไว้ในสภาพเดิม ในขณะเดียวกันก็ต้องสามารถดำรงชีพภายใต้ภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันได้อย่างมั่นคง ด้วยความมุ่งมั่นของชาวสามชุก ทำให้ทุกภาคส่วนเข้ามาร่วมกันอย่างแข็งขัน เมื่อมีโครงการปฏิบัติการชุมชนและเมืองน่าอยู่ ด้านการอนุรักษ์เมืองเก่า ชื่อของสามชุกเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง นักท่องเที่ยวแวะเวียนเข้ามาชม มาชิม มาแล้วมาอีก เสน่ห์ของสามชุก อยู่ที่อัธยาศัยไมตรี อบอุ่น เป็นกันเองมีรอยยิ้ม ต้อนรับขับสู้อย่างจริงใจ อาหารอร่อย ๆ ที่ติดใจ ต้องกลับมาอีกครั้ง และอีกครั้ง

ด้วยความโดดเด่นของสามชุก ทำให้ได้รับการยกย่องจากองกรทั้งระดับชาติและระดับโลกมากมายเช่น

• ปี 2548 ได้รับการคัดเลือกจาก สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ให้ได้รับประราชทานรางวัล "อนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรมดีเด่น ประเภทองค์กร" จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
• ปี 2550 กรมศิลปากร "ให้พื้นที่และอาคารในตลาดสามชุกเป็น โบราณสถานที่มีความสำคัญย่านประวัติศาสตร์ชุมชน" อนุรักษ์ไว้เป็นแหล่งเรียนรู้
• ปี 2550 ได้รับรางวัล อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยจากกระทรวงท่องเที่ยวและกีฬา
• ปี 2551  สำนักงานเลขาธิการ สอท.การศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ยกย่องให้เป็น "สังคมแห่งการเรียนรู้ต้นแบบ"
• ปี 2552 องค์การ ยูเนสโก ประกาศให้สามชุกตลาดร้อยปี "เป็นองค์กรภาคประชาชนที่อนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมประเภท "ดี" ในเขตภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก"

ข้อมูลจาก : siamfreestyle.com